Kocaeli'den Aliağa'ya seyreden boş durumdaki Alsu isimli tanker ile İskenderun'dan Karadeniz Ereğli'ye 4 bin 199 ton rulo sac taşıyan Tuğberk İmamoğlu isimli kuru yük gemisi dün saat 03.00 sıralarında Silivri açıklarının 18 mil (35 kilometre) güneyinde çarpıştı.
 
İçerisinde 10 mürettebatın bulunduğuTuğberk İmamoğlu isimli gemiyi arama çalışmaları sürüyor.
 
Olayın ardından Silivri Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından kazaya ilişkin soruşturma başlatıldı.
 
Kazaya ilişkin bilirkişi raporu ortaya çıktı.
BİLİRKİŞİ: İDARE TECRÜBESİZ 3. KAPTANDAYDIRaporda Alsu gemisinin köprüüstünde nöbetçi olan tek kişinin 2. zabit olan 3. kaptan Murat Evciman olduğu tespit edildi.
 
Evciman'ın ifadesine göre ise gemiye kazadan sadece bir gün önce katıldığı ve kaza anındaki 00.00-04.00 vardiyasında kendisinin bu gemideki ilk seyir vardiyası olduğu bildirildi. Bilirkişi, geminin manevra kabiliyetini, personeli ve köprüüstü cihazlarını henüz tanımayan bir zabitin yoğun trafik ayrımında tek başına bırakılmasını bir zafiyet olarak değerlendirdi.
 
Ayrıca, kazanın gerçekleştiği 03.13 sıralarında köprüüstünde Evcimandışında hiçbir gözcü, stajyer veya dümencinin olmadığı da kayıtlarla ortaya çıktı.
"KAPTAN UYUYORDU"Vardiyası olan gözcü stajyer Yunus Türker ve diğer personelin kamara ve güvertede istirahat halinde olmasının köprüüstünde durumsal farkındalığı azalttığı değerlendirilirken bilirkişi raporunda kaptan Ahmet Erarslan kaza esnasında köprüüstünde bulunmadığı ve kamarasında uyuduğu da ortaya çıktı.
 
Çatışmanın sarsıntısıyla uyandığı tespit edilen Erarslan'ın kazadan yaklaşık 7-10 dakika sonra köprüüstüne çıkabildiği bildirilirken şüpheli ifadesinde, açık denizde gözcü bulundurmama yetkisinin kendisinde olduğunu iddia etti. Bilirkişi ise bu durumun geminin SMS kurallarına tamamen aykırı olduğu tespitine vardı.
"OPERASYONEL VE SİSTEMSEL KUSURU ORTAYA KOYMAKTADIR"Bilirkişi tarafından ALSU gemisinin resmi Bridge Management Manual (BMM - Emniyetli Seyir El Kitabı) incelendi ve geminin kendi şirketi tarafından onaylanan köprüüstü vardiya standartları ile kaza anındaki fiili durum karşılaştırıldı.
 
Bilirkişi hazırladığı raporda "ALSU tarafındaki operasyonel ve sistemsel kusuru tartışmasız şekilde ortaya koymaktadır." dedi.
GEREKÇELİ KUSUR TESPİTLERİRaporda ALSU gemisinin, en yoğun ve riskli trafik bölgelerinden biri olan seperasyon hattını keserken köprüüstünde tek bir zabit dışında dümenci veya gözcü bulundurmaması ağır ihlal olarak değerlendirildi. Ayrıca gözle ve radarla yapılması gereken "tam bir gözcülük" kuralının açıkça Alsu tarafından ihlal edildiği de tespitler arasında yer aldı.
 
Bu durum ise karşı geminin telsiz mutabakatına aykırı sancağa dönüş manevrasının zamanında ve erken fark edilerek reaksiyon gösterilmesini engellendiği olarak değerlendirildi.
"TAM TORNİSTAN YAPMALIYDI"Vardiya zabiti Murat Evciman'ın, karşı geminin üzerlerine geldiğini ve telsiz mutabakatına uymayarak sancağa döndüğünü 0.5 mil gibi çok yakın bir mesafede fark etmesi de ağır ihlaller arasında yer aldı.
 
Evciman'ın bu aşamada çatışmayı önlemek için erken makine stop veya tam tornistan (geri) manevrası yapmak yerine, sadece rotayı iskeleye almaya devam ettiği, erken hız azaltma veya makineleri durdurma aksiyonunun alınmamasının çatışmanın fiziki şiddetini artırmış olabileceği değerlendirildi.
TUĞBERK İMAMOĞLU GEMİSİNDEKİ HATALARBilirkişi raporunda Tuğberk İmamoğlu gemisindeki kusur ve ihlaller de şöyle sıralandı:
 
"AIS sisteminin kapalı-arızalı-tam çalışmıyor olması sonucu 'hayalet gemi' modunda seyrederek, bölgedeki diğer gemiler ve VTS istasyonları için ciddi bir seyir tehlikesi yaratmıştır. Alsu gemisi bu hedefi ancak 1.8 mil kala radar ekosu olarak tespit edebilmiştir. Bu durum, erken uyarı ve emniyetli geçiş planlamasını doğrudan engellemiştir. Karşı geminin, telsiz konuşmalarında iskeleye kaçınma yönünde anlaşıldığı beyan edilmesine rağmen, son 0.5 mil kala aniden sancağına sert dümen kırarak Alsu'nun pruva hattını kesmesi, kazayı fiziki olarak başlatan operasyonel kusurdur."
KAZANIN ESAS NEDENİ NE?Bilirkişi raporunda kazanın esas nedenleri de "Çatışmanın ve ardından meydana gelen batma ve mürettebat kayıp faciasının esas kök nedeni; 'Çift Taraflı Köprüüstü Disiplinsizliği, Vardiya Standartlarının Tamamen Terk Edilmesi ve Durumsal Farkındalık Kaybı'" olarak sıralandı. 
Raporda şu ifadeler kullanıldı:
 
“Tuğberk İmamoğlu gemisinin AIS cihazını kapatarak seyretmesi ve telsiz mutabakatına aykırı olarak son 0.5 milde sancağa dönmesi çatışmayı fiziki olarak başlatan aktif tetikleyici etken olarak bildirilirken bu tetikleyici etkenin bir facia ile sonuçlanmasının arkasındaki asli kök neden Alsu gemisindeki köprüüstü zafiyetidir. Eğer Alsu, kendi emniyet kılavuzundaki (BMM) 'Watch Condition B' kuralına riayet ederek köprüüstünde tecrübeli kaptanı ve ek bir gözcüyü bulundursaydı; Tuğberk İmamoğlu'nun kontrolsüz sancağa dönüş manevrası 0.5 mil yerine 1.5-1.8 mil mesafede saptanabilir, COLREG Kural 8 uyarınca ivedilikle makineler stop edilerek veya acil tornistan verilerek çatışma tamamen önlenebilir ya da darbe şiddeti minimuma indirilerek Tuğberk İmamoğlu'nun batması engellenebilirdi.”
 
Köprüüstündeki tek başına, tecrübesiz zabitin bu durumu zamanında analiz edemediğinin de yer aldığı raporda "Can kaybı/kayıp faciasının kapısı aralanmıştır." denildi.
İSTENİLEN DELİLLERBilirkişi heyeti tarafından Tuğberk İmamoğlu gemisinin mürettebatının denizde kayıp olması ve davanın "Taksirle Ölüme Sebebiyet Verme" niteliği kazanabilecek olması nedeniyle 5 kritik delilin toplanması istendi.
 
İstenilen kayıtlar ise şöyle:
 
"VHF telsiz ses kayıtları (Türk Radyo), genişletilmiş VTS radar ve ekran kayıtları, Tuğberk İmamoğlu gemisi yük, lashing ve stabilite evrakları, Alsu dış mekan kamera kayıtları"
6 KİŞİ ADLİYEYE SEVK EDİLDİSoruşturma kapsamında, kazaya karışan Alsu gemisinde bulunan 10 kişiden aşçı hariç 9'u hakkında şüpheli işlemi uygulanarak gemide ifadeleri alındı.
 
Geminin 1. ve 3. kaptanı tutuklandı. 4 şüpheliye ise adli kontrol verildi.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Ankara'daki görevine yeni başlayan Büyükelçi Aivo Orav'ı kabul ettiğini belirterek Türkiye ve Avrupa Birliği arasındaki ekonomik entegrasyonun derinleştirilmesi ile Yüksek Düzeyli Ticaret Diyaloğu toplantısının hazırlıklarını ele aldıklarını duyurdu.
Görüşmeye ilişkin detayları aktaran Bolat, 'Görüşmede Ankara'daki görevine yeni başlayan Büyükelçi Aivo Orav'ı tebrik edip, başarılar diledik. Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki köklü ilişkilerimizin ve yoğun ticari gündemimizin kapsamlı bir değerlendirmesini yaptığımız görüşmede, mevcut ekonomik entegrasyonumuzu geliştirme ve derinleştirme yönündeki kararlılığımızı yineledik.' ifadelerini kullandı.

Yüksek Düzeyli Ticaret Diyaloğu ve kritik başlıklar üzerine duran Bolat, 'Bu doğrultuda, üçüncü toplantısını 13 Ekim 2026 tarihinde Brüksel'de gerçekleştireceğimiz Türkiye-Avrupa Birliği Yüksek Düzeyli Ticaret Diyaloğu'nun bu hedefin hayata geçirilmesi bakımından önemini birlikte teyit ettik ve bu yönde atılabilecek somut adımları etraflıca değerlendirdik. Gümrük Birliği, Sanayi Hızlandırma Yasası, vize serbestiyeti, karayolu taşıma kotaları, CBAM ve e-ticaret olmak üzere bir çok alanda ülkemizin görüşlerini ve beklentilerini bir kez daha ifade ettik.' değerlendirmesinde bulundu.

AB'nin yeni politikaları ve Gümrük Birliği'nin işleyişine değinen Bolat, açıklamasını 'Bu politikaların Gümrük Birliği'nin karşılıklı kazanımlarını koruyarak geliştiren bir yaklaşımla şekillendirilmesinin elzem olduğunu vurguladık; Gümrük Birliği'nin bütünlüğünü ve düzgün işleyişini koruyacak kapsayıcı politikalar geliştirmenin önemini bir kez daha dile getirdik. Büyükelçi Sayın Aivo Orav'a Türkiye'deki yeni görevinde başarılar diliyoruz.' sözleriyle tamamladı.
Kaynak: RSS

Halk Yatırım tarafından yayımlanan Akıllı Grafikler raporunda, BIST 30 Endeksi'nin son işlem gününde 16.120-16.461 puan aralığında hareket ettiği ve günü 16.330 seviyesinden tamamladığı belirtildi.
Raporda, endeks genelinde değer kaybeden hisselerin çoğunlukta olduğu ifade edildi. Endekse puan bazında en yüksek pozitif katkının DSTKF ve VakıfBank hisselerinden geldiği, en yüksek negatif etkinin ise Tüpraş ve Türk Hava Yolları hisselerinden kaynaklandığı aktarıldı.
Teknik göstergeler kapsamında BIST 30 hisseleri arasında VakıfBank için 'AL/Pozitif', TAV Havalimanları, Astor Enerji ve Turkcell için ise 'SAT/Negatif' önerisinin uygun görüldüğü belirtildi.
BIST 30 Endeksi'nde işlem hacminin son bir aylık ortalamaya paralel seyrettiği kaydedilen raporda, 12 hissenin işlem hacminin son bir aylık ortalamasının üzerine çıktığı, 18 hissenin işlem hacminin ise bir aylık ortalamasına kıyasla ortalama yüzde 20 azaldığı ifade edildi.
Hacmi artış gösteren hisselerin son işlem günündeki ortalama performansının yüzde 0,88 düşüş, hacmi azalan hisselerin ortalama performansının ise yüzde 0,49 düşüş olduğu belirtildi.
RSI göstergesine göre BIST 30 hisselerinin 15'inin yukarı yönlü trend bölgesi olarak değerlendirilen 50-70 aralığında bulunduğu aktarılan raporda, Tüpraş ve VakıfBank hisselerinin en yüksek RSI göstergesine sahip olduğu kaydedildi.
Hibya Haber AjansıKaynak: RSS

Analizde, hafta başında ABD-İran savaşındaki gerilimin artmasıyla yukarı yönlü tepki veren Brent petrolün, mayıs ayından gelen düşüş trend çizgisini direnç olarak izlemeyi sürdürdüğü belirtildi. Trend çizgisinin yukarı yönlü kırılması ve günlük kapanışların bu bölgenin üzerinde gerçekleşmesi halinde 102 dolar bölgesinin bir sonraki direnç olarak takip edilebileceği kaydedildi. Aşağı yönlü hareketlerde ise 94,70 dolar bölgesinin ilk destek konumunda olduğu ifade edildi. RSI göstergesinin 61 seviyesinde bulunmasının pozitif momentuma işaret ettiği aktarıldı.
Ons altında, FED Başkanı Warsh'ın şahin açıklamalarıyla başlayan düşüş ivmesinin ABD-İran savaşındaki gerilimin artmasıyla devam ettiği, ancak son hareketlerde satış baskısının tersine döndüğü belirtildi. 4.380 dolar direncinin yukarı yönlü kırıldığı ve bu seviyenin 100 günlük hareketli ortalamayla kesişmesi nedeniyle kritik konumda bulunduğu ifade edildi. Günlük kapanışların 4.380 dolar üzerinde kalması halinde 4.500 dolar bölgesine doğru yükselişler görülebileceği değerlendirildi. RSI göstergesinin 52 seviyesine yükselerek yeniden pozitif momentum bölgesine geçtiği bildirildi.
Avro/dolar paritesinin dolar lehine hareketlerin ardından 1,1578 desteğine tutunarak hafif yukarı yönlü tepki verdiği belirtildi. Fiyatlamaların 1,1600 bölgesine yaklaşırken sakin seyrettiği, yükselişlerin güç kazanması halinde 1,1670 seviyesinin direnç olarak gündeme gelebileceği kaydedildi. Aşağı yönlü hareketlerde 1,1578 desteğinin kaybedilmesi durumunda ise 1,1485 seviyesinin takip edilebileceği ifade edildi. ABD tarım dışı istihdam verisinin paritede sert fiyat hareketlerine neden olabileceği aktarıldı.
Analizde, Dolar/yen paritesinde hafta başında 160,00 seviyesinin aşılmasının ardından ABD ve Japonya'nın ortak müdahalesiyle sert düşüşler yaşandığı belirtildi. Fiyatlamaların Asya seansında da aşağı yönlü hareketini sürdürdüğü ve 157,70 desteğinin test edildiği kaydedildi. Günlük kapanışların bu desteğin altında gerçekleşmesi halinde 155,60 bölgesinin bir sonraki destek olarak izlenebileceği, yükselişlerde ise 159,80 seviyesinin direnç olarak takip edilebileceği bildirildi. RSI göstergesinin 37 seviyesinde bulunmasının yen lehine momentumun desteklendiğine işaret ettiği ifade edildi.
Hibya Haber AjansıKaynak: RSS

Ahlatcı Yatırım,Gün İçi Endeks Değerlendirme ve Teknik Analiz Raporu'nda küresel piyasalarda ABD-İran gerilimi, enerji fiyatlarındaki yükseliş ve merkez bankalarının para politikalarına ilişkin beklentilerin öne çıktığını belirtti. 
Kurum, BIST 100 endeksinde ise gün içindeki hareketlerde 13.840 seviyesinin kritik destek olarak takip edilmesi gerektiğine dikkat çekti.
Ahlatcı Yatırım'ın değerlendirmesine göre, küresel piyasaların ana gündemini ABD-İran geriliminin yeniden tırmanması ve enerji fiyatlarındaki yükseliş oluşturuyor.
Petrol fiyatlarındaki artışın enflasyon endişelerini canlı tuttuğu belirtilen raporda, ABD 10 yıllık tahvil getirisinin günün erken saatlerinde yüzde 4,81 ile yaklaşık üç yılın zirvesini gördükten sonra gerilediği ifade edildi. Buna karşın tahvil getirilerinin yüksek seviyelerde seyretmesinin ve Fed'in faiz patikasına ilişkin belirsizliğin küresel risk iştahını sınırladığı kaydedildi.
Euro Bölgesi'nde açıklanan son enflasyon verilerinin hedefin üzerinde kalması ve Avrupa Merkez Bankası üyelerinden gelen şahin mesajların da para politikasının daha uzun süre sıkı tutulabileceği beklentisini güçlendirdiği belirtildi.
Jeopolitik gelişmeler arasında ABD ile İran arasındaki gerilimin yeniden tırmanması öne çıktı. Raporda, karşılıklı saldırılar ve Hürmüz Boğazı'ndaki tanker güvenliğine ilişkin haber akışının enerji arzının yeniden risk altında olduğu algısını güçlendirdiği ifade edildi.
Ahlatcı Yatırım ayrıca piyasaların 16 Eylül tarihli toplantıda faiz artışını yüzde 66 seviyesinde fiyatladığını, Avrupa merkez bankacılarından ise ek sıkılaşmaya açık mesajlar geldiğini belirtti.
Yurtiçi piyasalarda otomotiv sektörünün öne çıktığı değerlendirmede, ağustos ayında otomobil ve hafif ticari araç satışlarında yıllık bazda belirgin daralma yaşandığı belirtildi.
Özellikle otomobil satışlarındaki yıllık düşüşün yüzde 25,16 seviyesinde gerçekleştiği kaydedilirken, bu gelişmenin iç talepteki yavaşlamanın sektör üzerindeki etkisini yeniden gündeme taşıdığı ifade edildi.
Raporda Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) yayımladığı analize de yer verilerek, deprem bölgesinde artan konut arzının kira enflasyonunu yavaşlatmaya başladığına dikkat çekildi. Kira kaleminin dezenflasyon sürecindeki en katı unsurlardan biri olduğu belirtilirken, söz konusu değerlendirmenin enflasyon verisi öncesinde önemli bir gelişme olduğu kaydedildi.
BIST 100 endeksi, önceki işlem gününü 14.230 puandan tamamlamasının ardından yeni güne yüzde 0,80 düşüşle 14.116 puandan başladı.
Endeks gün içerisinde 13.877 seviyesine kadar gerilerken, en yüksek 14.116 seviyesini gördü.
Gün ortası itibarıyla BIST 100'de işlem hacmi 105 milyar TL oldu. Önceki işlem gününün aynı saatlerinde işlem hacmi 125 milyar TL seviyesindeydi.
Günün en yüksek hacimli hisseleri TUPRS, THYAO ve YKBNK olarak sıralandı.
Endekse pozitif yönde en fazla katkı sağlayan hisseler ASELS, TRMET ve TRALT olurken, negatif yönde etkili olan hisseler ODINE, KTLEV ve AKBNK oldu.
Ahlatcı Yatırım, BIST 100 endeksinin teknik görünümüne ilişkin değerlendirmesinde yukarı yönlü hareketlerde ilk olarak 14.080 seviyesinin direnç olarak izlenebileceğini belirtti.
Bu seviyenin aşılması halinde 14.220 seviyesinin ikinci direnç noktası olarak takip edilebileceği, daha yukarıda ise 14.320 seviyesinin gündeme gelebileceği ifade edildi.
Aşağı yönlü hareketlerde ise 13.840 seviyesi ilk destek noktası olarak öne çıktı. Endeksin bu seviyenin üzerinde kalmasının kısa vadeli pozitif görünümün korunması açısından önemli olduğu belirtildi.
13.840 seviyesinin altında 13.740 desteğinin takip edilebileceği, geri çekilmenin derinleşmesi halinde ise 13.600 seviyesinin önemli bir sonraki destek bölgesi olarak izlenebileceği kaydedildi.
Destekler: 13.840 - 13.740 - 13.600
Dirençler: 14.080 - 14.220 - 14.320
Şirket haberleri
Ahlatcı Yatırım'ın raporunda günün önemli şirket gelişmeleri arasında Enerjisa Enerji'nin EBRD ile uzun vadeli finansman anlaşması imzalaması da yer aldı.
Raporda küresel piyasalarda jeopolitik gelişmeler, enerji fiyatları ve faiz beklentilerinin risk iştahı üzerinde belirleyici olmaya devam ettiği, yurtiçinde ise BIST 100'ün teknik görünümünde özellikle 13.840 destek seviyesinin yakından takip edilmesi gerektiği belirtildi.
Hibya Haber AjansıKaynak: RSS

Kamuyu Aydınlatma Platformunda (KAP) yayımlanan açıklamada, Yönetim Kurulu Üyesi Cem Cihan'ın görevinden istifa ettiği bildirildi.
Şirket tarafından yeni bir yönetim kurulu üyesi atamasına ilişkin herhangi bir bilgi paylaşılmadı.
Hibya Haber AjansıKaynak: RSS

Danimarka'da bir kişi, arka bahçesine teras yaparken 18,5 kilogramdan fazla gümüş buldu. Bu, ülkenin en büyük Viking Çağı koleksiyonu oldu.
Devamı burada: Arka Bahçesini Kazan Biri 18 Kiloluk Viking Gümüşü Buldu Arkeofili.

Trive Yatırım tarafından yayımlanan Günün Piyasa Haritası'nda, hareketin ABD'nin son işlem günü İran hükümetine ait iki tankeri hedef almasının ardından geldiği belirtildi. Ticari gemilere yönelik saldırılara karşı devreye alınan tanker karşılığı tanker yaklaşımının ilk uygulaması olan bu adımın, çatışmayı doğrudan petrol taşımacılığının içine soktuğu aktarıldı.
ABD'nin aynı dalgada İran'ın hava savunma sistemleri, radar altyapısı, mayın döşeme kabiliyeti ve haberleşme hatlarını da vurduğu, İran'ın ise körfezdeki ABD üslerine karşılık verdiği kaydedildi. Piyasa açısından saldırıların kapsamının öne çıktığı, taşımacılığın yanı sıra bölgesel savunma ve haberleşme altyapısının da hedef alınmasının çatışmanın kısa sürede sönümlenmeyeceği ve arz riskinin daha uzun bir döneme yayılabileceği ihtimalini fiyatlara taşıdığı ifade edildi.
Buna karşın enerji akışının durmadığı, son işlem gününde Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemi sayısının yaklaşık 40 olarak bildirildiği belirtildi. Fiyatlamaya giren unsurun fiili bir arz kesintisinden çok, taşımacılığın hedef haline gelmesiyle yükselen sigorta ve navlun maliyeti ile bu maliyetin ne kadar süreceğine ilişkin belirsizlik olduğu aktarıldı. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent'in boru hattı yatırımlarının iki yıl içinde boğazın stratejik ağırlığını ortadan kaldıracağını savunduğu, ancak bu vadenin mevcut fiyatlamaya girmediği kaydedildi.
Enerji şokunun makroekonomik tarafa geçişinin de son işlem gününde görüldüğü belirtildi. Eurostat'ın öncü tahminine göre Euro Bölgesi'nde ağustos enflasyonunun yıllık yüzde 3,3 ile temmuzdaki yüzde 2,9 ve yüzde 3,2'lik beklentinin üzerine çıktığı, manşet enflasyonu yukarı taşıyan kalemin enerji olduğu ifade edildi. ABD'de ISM imalat endeksinin ise 54,6 ile beklentiyi aştığı ancak temmuzdaki 55,6 seviyesinin altında kaldığı aktarıldı.
ABD 10 yıllık tahvil getirisinin yüzde 4,79'a, 30 yıllık tahvil getirisinin yüzde 5,27'ye yükseldiği ve önceki seansta ana ABD endekslerinin yüzde 0,71 ile yüzde 1,03 arasında değer kaybettiği belirtildi. Sabah saatlerinde Asya'da satışların sertleştiği, ABD vadelilerinin ise sınırlı ekside seyrettiği kaydedildi. Borsa İstanbul'da son işlem gününde BIST 100 endeksinin yüzde 0,73 kayıpla kapandığı, BIST 30'un ise yüzde 0,13 yükselmesinin satışın endeksin alt katmanında yoğunlaştığına işaret ettiği ifade edildi.
Brent petrolün yüzde 5,23 artışla 95,22 dolara, WTI'ın yüzde 5,74 artışla 90,68 dolara yükselerek iki kontratın da altı haftanın en yüksek seviyesine ulaştığı belirtildi. Basra Körfezi üretiminin savaş öncesinin yaklaşık üçte ikisi düzeyinde seyrettiğine ilişkin bazı analist hesaplarının bulunduğu, enerji ithalatçısı Türkiye açısından bu seviyenin cari denge ve maliyet enflasyonu üzerinde doğrudan baskı unsuru olduğu aktarıldı. Euro Bölgesi'nde ağustos enflasyonunun enerji kalemindeki yüzde 14,3'lük artışın etkisiyle yüzde 3,3'e yükseldiği, buna karşın çekirdek ve hizmet göstergelerinin gerilemesinin baskının henüz genele yayılmadığını ortaya koyduğu ifade edildi. Piyasanın Avrupa Merkez Bankası'ndan 10 Eylül'de 25 baz puanlık faiz artırımı beklediği kaydedildi.
Aynı fiyatlamanın ABD tahvil getirilerini yükselttiği ve reel getirilerdeki artışın ons altını 4.375 dolar bandına çektiği belirtildi. Yeni Zelanda Merkez Bankası'nın politika faizini yüzde 2,75'e yükseltmesi ve Avustralya büyümesinin beklentileri aşmasının, sıkılaşma eğiliminin tek bir bölgeyle sınırlı olmadığını gösterdiği aktarıldı. Yurt içinde İSO imalat PMI'ın ağustosta 48,1 ile son üç ayın en yüksek değerine ulaştığı ancak eşik değerin altında kalmayı sürdürdüğü belirtildi. Motorinde ağustosta sıfırlanan ÖTV'nin ilk kademesinin son işlem gününde pompaya yansıdığı, ikinci kademenin ekimde devreye gireceği ve bunun eylül ve ekim enflasyonunda ulaştırma kalemini yukarı çekebilecek bir unsur olduğu kaydedildi.
Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksinin son işlem gününü yüzde 0,73 kayıpla 14.229,01 puandan tamamladığı, BIST 30'un yükselmesinin endeks içi ayrışmaya işaret ettiği ifade edildi. Asya seansındaki sert satış, ABD vadelilerindeki sınırlı geri çekilme ve volatilite endeksindeki artışın açılışta temkinli bir başlangıca işaret ettiği belirtildi.
Günün yönünü ABD'den gelecek ADP istihdam verisi ile Fed'in Bej Kitap raporunun belirlemesinin beklendiği, asıl eşiğin ise yarın TÜİK'in açıklayacağı ağustos enflasyonu olacağı aktarıldı.
Hibya Haber AjansıKaynak: RSS

Analizde, Brent'in 88,57 dolar seviyesinin üzerinde kaldığı sürece yükselişin 98,00 ve 105,35 dolar seviyelerine doğru devam edebileceği, 96,80 dolar direncinin aşılması halinde ise 105,80 seviyesinin gündeme gelebileceği değerlendirildi.
ABD ile İran arasında yaklaşık bir aylık sessizliğin ardından geçtiğimiz hafta sonu yeniden başlayan karşılıklı saldırıların şiddetlenmesi, petrol piyasalarında jeopolitik risk primini artırdı. ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda İran bağlantılı iki petrol tankerini vurmasının petrol fiyatlarının yanı sıra taşımacılık maliyetleri üzerinde de ek baskı oluşturduğu belirtildi.
Gedik Yatırım analizinde, İranlı yetkililerin İslamabad Mutabakatı'na dönüş yoluyla diplomasi seçeneğinin açık olduğunu belirttiği, ABD Başkanı Donald Trump'ın ise son açıklamalarında diplomasi yanlısı bir görüntü vermediği ifade edildi. Bu gelişmelerin ardından savaşın başlangıcından bu yana barış umutlarının en düşük seviyelere gerilediği değerlendirildi.
Buna karşın Brent petrolün savaş dönemindeki zirvesini henüz görmemesinde, dünyanın en büyük petrol ithalatçısı Çin'in alternatif kaynaklara ve rezervlere yönelerek petrol talebini azaltmasının ve petrol üreticilerinin üretimlerini artırmasının etkili olduğu belirtildi.
Petrol fiyatlarının orta ve uzun vadeli görünümünde elektrikli araç kullanımındaki artış, jeopolitik riskler nedeniyle alternatif enerji kaynaklarına yönelim, ABD'nin Venezuela ile yaptığı anlaşma ve bazı Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) üyelerinin kısıtlı üretim kotaları nedeniyle birlikten ayrılması gibi gelişmelerin belirleyici olabileceği kaydedildi.
Teknik olarak Brent petrolün 95,02 seviyesinde hareket ettiği belirtilirken, 50 ve 100 günlük ortalamaların üzerinde kalmasının kısa vadeli görünümün pozitif olduğuna işaret ettiği ifade edildi. 96,80 dolar direncinin aşılması halinde yükselişin 105,80 seviyesine doğru devam edebileceği öngörüldü.
Göreceli Güç Endeksi'nin (RSI) 60 seviyesinde bulunmasının yukarı yönlü hareket için alanın sürdüğünü gösterdiği belirtilirken, olası geri çekilmelerde 89,53 dolar seviyesinin ana destek konumunda bulunduğu kaydedildi. Bu bölgenin üzerinde kalındığı sürece yükseliş eğiliminin korunmasının beklendiği aktarıldı.
Yakın vadede petrol fiyatlarının ABD ile İran arasında diplomasiye dönüş ihtimali ve bölgedeki petrol akışına bağlı kalacağı belirtilirken, karşılıklı tanker saldırılarının taşımacılık maliyetleri üzerinden petrol fiyatlarındaki risk primini daha kalıcı hale getirebileceği ifade edildi.
100 dolar üzerindeki fiyatlamaların sürdürülebilmesi için bölgedeki gerilimin yeni bir boyuta taşınması gerekebileceği değerlendirilirken, ABD'nin İran'ın enerji altyapılarını hedef alması, Hürmüz Boğazı'nın yanı sıra Babül Mendeb Boğazı'nda Husilerin saldırılarını yoğunlaştırması veya İran'ın bölge ülkelerindeki petrol tesislerine yönelik saldırılar düzenlemesinin petrol fiyatlarında yeni bir yükseliş dalgasına yol açabileceği belirtildi.
Gerilimin daha fazla tırmanmaması ve tarafların yeniden diplomasi zeminine dönmesi halinde ise risk priminin zamanla azalabileceği ifade edildi. Bu senaryoda Brent petrolün 87,40 ve ardından 83,50 dolar seviyelerine doğru gerileyebileceği öngörüldü.
Küresel tahvil faizlerindeki sert yükseliş ve ABD Merkez Bankasının (Fed) eylül ayında faiz artırabileceği beklentisinin güçlenmesiyle altının 4.300 dolar civarına gerileyerek üç haftanın en düşük seviyelerine yakın seyrettiği belirtildi.
Teknik olarak altının 4.760 dolar bölgesinden gelen satışlarla 4.308 dolara kadar gerilediği, 4.319 dolar seviyesindeki Fibonacci desteğinin altına sarkmasının kısa vadeli görünümü zayıflattığı ifade edildi.
4.200-4.220 dolar bölgesinin 50 günlük ortalama ile Bollinger alt bandının bulunduğu önemli destek alanı olduğu belirtilirken, bu bölgenin korunması halinde ilk toparlanma hedefinin 4.440 dolar, ardından 4.530-4.564 dolar bölgesi olabileceği değerlendirildi.
RSI'ın 45 seviyesine gerilemesi ve Hareketli Ortalama Yakınsama Iraksama (MACD) göstergesinde momentumun aşağı dönmesinin satış baskısının sürdüğüne işaret ettiği kaydedildi. 4.200 dolar altında kalıcılık oluşması halinde ise düşüşün 4.000 dolar bölgesine doğru derinleşme riskinin artabileceği belirtildi.
S&P 500 vadeli endeksi 7.623 seviyesine gerilerken, 50 günlük ortalamanın hemen üzerinde, 100 ve 200 günlük ortalamaların ise belirgin şekilde üzerinde bulunmasının ana yükseliş eğiliminin korunduğuna işaret ettiği ifade edildi.
RSI'ın 45 seviyesine gerilemesinin kısa vadeli momentumun zayıfladığını gösterdiği belirtilirken, 7.525-7.486 bölgesi geri çekilmelerde yükseliş trendinin devamı açısından önemli destek alanı olarak öne çıktı.
Yukarı yönlü toparlanmada 7.726 seviyesinin aşılması halinde yükselişin 7.878 ve ardından 8.030 seviyelerine doğru güç kazanabileceği öngörüldü.
Hibya Haber AjansıKaynak: RSS

2026-2027 Adli Yılı, Yargıtay İsmail Rüştü Cirit Konferans Salonu’nda düzenlenen törenle başladı.
 
Törene siyaset ve yargı dünyasından çok sayıda isim katıldı. Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel ve CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu da salonda yer aldı.
Program öncesi karşılaşan Özgür Özel ile Kemal Kılıçdaroğlu birbirleriyle selamlaşarak tokalaştı.
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi'nin mutlak butlan kararı sonrası Kılıçdaroğlu ve Özel, ilk kez bir cenaze töreninde karşı karşıya gelmişti.
 
22. Dönem Balıkesir Milletvekili Orhan Sür için TBMM düzenlenen cenaze törenine katılan iki isim arasında soğuk rüzgarlar esmişti.
 
İki isim kısa bir süre sonra bu kez de Eski CHP Genel Başkanı Deniz Baykal'ın eşi Olcay Baykal'ın cenaze töreninde denk gelmişti. 
 
Camiye CHP Genel Başkanı'ndan sonra geldiği görülen Özel'in Kılıçdaroğlu ile tokalaşması yine dikkatlerden kaçmamıştı. 
ÖZEL DOSYAYI YARGITAY'A TAŞIMIŞTI
 
Özgür Özel'in kazandığı 38'inci Olağan Kurultay'a ilişkin davada mahkeme mutlak butlan yani kesin hükümsüzlük kararı vermişti. Bu kararla kurultayı geçersiz sayan mahkeme bir önceki genel başkan Kemal Kılıçdaroğlu ve kurullarını göreve iade etmişti.
 
Kararın hemen ardından Özel yönetimindeki CHP dosyaya itiraz ederek kararı iptal edilmesi istemiyle Yargıtay'a taşımıştı. Göreve dönen Kılıçdaroğlu yönetimi ise parti avukatlarını görevden alıp, yapılan itirazı geri çekmişti.
 
Bu gelişme üzerine Özgür Özel bizzat başvuru yaparak Yargıtay sürecini başlatmıştı.
 
Kararın temyiz edilmesi sonrası dosya, 20 Temmuz Pazartesi günü başlayan adli tatil öncesi, 17 Temmuz Cuma günü temyiz incelemesi için Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'ne gönderilmişti. Bu karar aynı zamanda dosyanın incelemesinin yeni adli yılda yapılacağı anlamına geliyordu.
 
Dosyanın Yargıtay gündemine geç geldiğini savunan Özel, duruma tepki göstermişti. Süreç devam ederken Özel ve arkadaşları CHP'den istifa edip Yeni Parti'yi kurmuştu.
 
Son olarak da mutlak butlan kararının Yargıtay sürecinde yeni bir gelişme yaşanmış, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nin verdiği mutlak butlan kararı hakkındaki dosya, Yargıtay 3'üncü Hukuk Dairesi tarafından ön incelemeye alınmıştı. 

Kamuyu Aydınlatma Platformuna (KAP) yapılan açıklamaya göre, CVSky, 2 Eylül 2026 itibarıyla Hitit Bilgisayar'ın teknoloji altyapısını kullanarak operasyonlarına geçti.
CVSky, Hitit Bilgisayar'ın Yolcu Hizmet Sistemleri (PSS) ürün ailesinin yanı sıra gelir muhasebesi, iş performans indeksi ve kargo çözümlerini 5 yıl süreyle kullanacak.
Söz konusu iş birliğiyle CVSky'nin yolcu, gelir yönetimi, performans takibi ve kargo operasyonlarında Hitit Bilgisayar'ın yazılım çözümlerinden yararlanması planlanıyor.
Hibya Haber AjansıKaynak: RSS

BIST 100 Endeksi, temmuz ayındaki satıcılı seyrin ardından ağustos ayında genel olarak toparlanma eğilimi gösterdi. Endeks, ağustos ayını yüzde 6,51 değer kazanımıyla 14.334 puandan tamamladı.
Gedik Yatırım'ın değerlendirmesine göre, ağustos ayının ikinci yarısında 5 ve 8 günlük üssel hareketli ortalamalarını 14.483 ve 14.452 seviyelerinde destek edinen endekste, ayın son işlem gününde hız kazanan satışlarla kısa vadeli ortalamaların altında kapanış gerçekleşti.
Kurum, BIST 100'de kısa vadede 14.250-14.200 aralığının ilk güçlü destek bölgesi olduğunu belirtti. Temmuz ayından itibaren güçlü bir direnç olarak çalışan ve aşılmasıyla önemli bir destek konumuna gelen 14.250 seviyesi altında gerçekleşecek kapanışlarda düzeltme eğiliminin devam edebileceği ifade edildi.
Bu durumda 14.090, 14.000, 13.900, 13.780 ve 13.600 seviyelerinin destek olarak takip edilebileceği kaydedildi.
Endekste 14.250 üzerinde tutunmanın korunması ve 5-8 günlük kısa vadeli ortalamaların üzerine yeniden yerleşilmesi halinde ise 14.590, 14.650 ve 14.730 seviyelerinin kısa vadeli direnç noktaları olarak izlenebileceği belirtildi.
14.700 üzerinde kapanışların gerçekleşmesi halinde 19 Haziran'da test edilen 14.875 seviyesinin önem kazanacağı, bu seviyenin aşılması durumunda 15.000 ve tarihi zirvenin bulunduğu 15.205 seviyesine doğru yükselişlerin görülebileceği aktarıldı. Zirvenin hacim desteğiyle aşılması halinde ise 15.500 bölgesine doğru yükseliş eğiliminin devam edebileceği değerlendirildi.
Gedik Yatırım, BIST 100'de orta vadeli yükseliş trendinin başlayabilmesi için jeopolitik risklerde iyileşmeye paralel olarak petrol fiyatlarında düşüş ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın dezenflasyonist süreçle uyumlu kademeli faiz indirimlerine başlayabilmesinin gerektiğini belirtti.
Kurum ayrıca, Sermaye Piyasası Kurulu'nun yatırım fonlarına ilişkin yayımladığı rehberin ardından serbest fonlara yönelik yapılan düzenlemelerin orta vadede fonların hisse seçimleri ve Borsa İstanbul üzerindeki etkilerinin de yakından izleneceğini bildirdi.
Hibya Haber AjansıKaynak: RSS

2026-2027adli yılı bugün itibarıyla başladı.
 
Yeni adli yılın başlamasıyla Adalet Bakanı Akın Gürlek de yeni uygulamayı duyurdu. Gürlek, sosyal medya hesabından bugün saat 10.00 itibarıyla 135 Alo Adalet Hattı'nın Ankara Batı, İzmir ve Kayseri adliyelerinde pilot olarak hizmet vermeye başlayacağını açıkladı.
 
Gürlek, vatandaşların 5 yılı aşan dava dosyaları ve 3 yılı aşan soruşturma dosyaları için doğrudan başvuruda bulanabileceklerini belirtti.
 
"TÜRKİYE GENELİNE YAYGINLAŞTIRACAĞIZ"
 
"Yeni adli yılla birlikte başlattığımız bu pilot uygulamayı en kısa sürede Türkiye geneline yaygınlaştıracağız." diyen Gürlek, paylaşımında şu ifadeleri kullandı:
 
“Amacımız; yargılamaların makul sürede tamamlanmasına katkı sağlamak ve adaletin vaktinde tecellisini temin etmektir. Yeni adli yılın ülkemiz, milletimiz ve hukuk camiamız için adaletin daha hızlı ve etkin tecelli ettiği bir dönem olmasını; 135 Alo Adalet Hattı’nın da bu hedefe güçlü katkılar sunmasını temenni ediyorum.”
 
SİSTEM NASIL İŞLEYECEK?
 
Alo Adalet 135 ile yargılama süresini aşan dava ve soruşturmalara ilişkin başvuru sürelerinin daha hızlı, etkin ve şeffaf değerlendirilmesi amaçlanıyor.
 
Tarafı olunan ve hala açık bulunan dava dosyası 5 yılı, soruşturma dosyası 3 yılı aşanlar Alo Adalet 135’e başvurabilecek. İlk derece mahkemeleri, bölge adliye mahkemeleri ve bölge idare mahkemelerindeki dava ve soruşturma dosyası bulunanlar hattan faydalanabilecek.
 
YAPAY ZEKA DESTEKLİ SESLİ ASİSTAN YARDIMCI OLACAK
 
Başvuranlar güvenli kimlik ve iletişim doğrulama yaparak yapay zeka destekli sesli asistandan başvuru sürecine yönelik destek alınabilecek. Bilgiler sisteme girdikten sonra gerekli kontrollerin yapılmasının ardından başvuru tamamlanacak. İşlemler yapay zeka destekli sesli asistan üzerinden tamamlanamazsa ya da talep edilmesi durumunda uzman temsilciye bağlanılabilecek.
 
Alınacak başvurular Yargı Hizmetlerinin Etkinliği Bürosu'na ulaştıktan sonra gerekli hallerde ilgili mahkeme veya ilgili Cumhuriyet Başsavcılığı'nın değerlendirmesine sunulacak. Hakimler ve Savcılar Kurulu’nun belirlediği kriterler doğrultusunda ilgili yargı biriminin değerlendirmesi sonuçlandırılacak.
 
Dava dosyasına ilişkin bilgilendirme SMS yoluyla başvurucuya iletilecek. Soruşturma dosyalarında ise gizlilik gereği yalnızca başvurunun alındığına dair bilgilendirme yapılacak.

Kamuyu Aydınlatma Platformuna (KAP) yapılan açıklamada, ''31.08.2026 tarihinde Borsa İstanbul'da pay başına ortalama 10,20 TL fiyatla 2.400.000 TL nominal tutarlı Dagi Giyim Sanayi ve Ticaret A.Ş payı geri alınmıştır. Şirketimizin sahip olduğu DAGI payları 12.400.000 adet paya ulaşmıştır. Toplam geri alınan payların sermayeye oranı yüzde 3,10'dur.'' ifadesine yer verildi.
Hibya Haber AjansıKaynak: RSS

Burdur'daki Kibyra Antik Kenti'nde imparator Hadrianus ve eşi Sabina'ya ait yaklaşık 1.950 yıllık mermer heykeller bulundu.
Devamı burada: Burdur’da İmparator Hadrianus Heykeli Bulundu Arkeofili.

İnfo Yatırım Menkul Değerler AŞ'nin Günlük FX Raporu'nda, yükselen petrol fiyatlarının enflasyon baskılarını artırmasının ECB'nin bu hafta faiz artışına gideceği beklentilerini desteklediği, yıl sonuna kadar ikinci bir faiz artışı ihtimalinin de fiyatlamalarda etkili olduğu belirtildi.
Teknik açıdan EUR/USD paritesinde 1,1625 bölgesinin destek olarak takip edilebileceği, yukarı tarafta ise 1,1634 seviyesinin aşılmasının yukarı yönlü hareketi destekleyebileceği aktarıldı.
Raporda, 4.400 dolar civarında işlem gören ons altının, yükselen petrol fiyatları ve büyük merkez bankalarından bu ay faiz artışı beklentilerinin güçlenmesiyle baskı altında kaldığı ifade edildi.Bununla birlikte merkez bankası alımları, korunma talebi ve doların değer kaybı endişesinin altın fiyatlarını destekleyen unsurlar arasında yer aldığı belirtildi. Teknik açıdan 4.398 seviyesinin ilk destek, 4.460 seviyesinin ise yukarı yönlü harekette aşılması halinde yükselişi destekleyebilecek direnç seviyesi olduğu kaydedildi.
98 dolar üzerinde tutunan Brent petrolün, ABD ile İran arasında hafta sonu yeniden tırmanan gerilim ve Hürmüz Boğazı'na ilişkin artan belirsizliklerle altı haftanın zirvesine yakın seyrettiği aktarıldı. İran'ın Umman ile sevkiyat yönetimine yönelik anlaşmaya yaklaşması ve bölgedeki saldırıların sürmesinin enerji arzına yönelik endişeleri canlı tuttuğu belirtildi. Haber akışına oldukça duyarlı paritede 97,68 bölgesinin ilk destek olarak takip edilebileceği, yukarı tarafta 98,65 direncinin aşılmasının yükselişi destekleyebileceği ifade edildi.
NASDAQ endeksinin tatil sonrası haftaya hafif satıcılı başladığı, yükselen petrol fiyatları ve faiz artışı beklentilerinin risk iştahını baskıladığı belirtildi. Kanada'nın ABD mallarına yönelik misilleme tarifelerinin de ticaret gerilimini artırarak fiyatlamalarda etkili olduğu kaydedildi. Teknik açıdan 29.712 üzerinde kapanışın yükseliş momentumunu destekleyebileceği, aşağı tarafta ise 29.519 bölgesinin destek olarak izlenebileceği aktarıldı.
66 dolar üzerine toparlanan gümüşün, büyük merkez bankalarının bu ay faiz artırabileceği beklentileri ve yükselen petrol fiyatlarının yarattığı enflasyon baskısıyla temkinli seyrini koruduğu belirtildi.
Buna karşın merkez bankası alımları, korunma talebi ve doların değer kaybı endişesinin gümüş fiyatlarını desteklemeye devam ettiği ifade edildi.
Hibya Haber AjansıKaynak: RSS

Ayakkabı giymek, modern insanların ayaklarının neden Neandertallerin ayaklarından çok daha narin olduğunu açıklayabilir.
Devamı burada: Ayaklarımız Neden Neandertallerin Ayaklarından Daha Narin? Arkeofili.

Adalet Bakanı Akın Gürlek, Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığı koordinasyonunda yürütülen çalışmalar sonucu 3 faili meçhul cinayetin daha aydınlatıldığını bildirdi.
 
Bakan Gürlek, kişisel X hesabında "Adalet, er ya da geç mutlaka tecelli edecektir" başlığıyla yaptığı açıklamada, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde, hiçbir suçun ve hiçbir suçlunun cezasız kalmaması adına adalet ve güvenlik teşkilatları arasındaki güçlü koordinasyonu daha da ileri taşıdıklarını kaydetti.
 
Bir evladın, bir annenin, bir babanın, bir kardeşin yıllardır beklediği adaleti sağlamak için durmadan çalıştıklarını belirten Gürlek, "Bu çerçevede 24 Nisan 2026 tarihinde kurduğumuz Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığımızın koordinasyonunda, Cumhuriyet başsavcılıklarımız ile emniyet ve jandarma teşkilatlarımızın titiz ve kapsamlı çalışmaları sonucunda bugün 3 faili meçhul cinayet daha aydınlatıldı." ifadelerini kullandı.
 
Aydınlatılan cinayetlere ilişkin bilgi veren Gürlek, şöyle devam etti:
 
"İstanbul'da 12 Eylül 2022 tarihinden bu yana kayıp olan Zeynep Yıldırım'ın kaybolmadan önce en son olarak Fethi Dağlı ile iletişim kurduğu belirlendi. Başka bir cinayet soruşturması kapsamında tutuklu bulunan Dağlı'nın sorgulanmasının ardından 1 Eylül 2026 tarihinde gerçekleştirilen yer gösterme işleminde bir kadın cesedi bulundu. Cesedin kimliği Adli Tıp Kurumumuzca tespit edilirken, Fethi Dağlı yürütülen soruşturması kapsamında yeniden tutuklandı.
 
Mardin Nusaybin'de 2012 yılında İsmail Akın ile henüz 10 yaşındaki kızı Elif Akın'ın öldürülmesine ilişkin dosya 14 yıl sonra yeniden ele alındı. Beyanlardaki çelişkiler, HTS kayıtları, daraltılmış baz çalışmaları ve elde edilen yeni bulguların birlikte değerlendirilmesi sonucunda cinayetlerin şüphelileri tespit edildi. Dört ilde gerçekleştirilen eş zamanlı operasyonlarda 15 şüpheli yakalanarak gözaltına alındı, 1 şüphelinin yakalanmasına yönelik çalışmalar sürüyor.
 
Manisa Akhisar'da 2016 yılında öldürülen Abdurrahman Aysu'nun cinayetine ilişkin yürütülen yeni çalışmalar sonucunda olayın failleri ve suçun gizlenmesinde rol aldığı değerlendirilen şüpheliler tespit edildi. Akhisar Cumhuriyet Başsavcılığımızın koordinesinde Manisa, Bursa ve İstanbul'da gerçekleştirilen operasyonlarda 7 şüpheli gözaltına alındı."
 
“HİÇBİR FAİLİ MEÇHULÜN PEŞİNİ BIRAKMAYACAĞIZ”
 
Adalet Bakanı Gürlek, Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığınca aydınlatılan cinayetlere ilişkin, "Kurulduğu 24 Nisan 2026 tarihinden bugüne kadar Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığımızın koordinasyonunda Cumhuriyet Başsavcılıklarımızla yürütülen kapsamlı çalışmalar sonucunda 40 dosyada, 46 maktul ve 7 yaralının bulunduğu faili meçhul olay aydınlatılmış oldu." bilgisini verdi.
 
Faili meçhul dosyaların aydınlatılmasında görev alanlara teşekkür eden Gürlek, şunları kaydetti:
 
"Teknolojinin sunduğu bütün imkanlardan yararlanarak, eski dosyalardaki her bir delili yeniden incelemeye, çelişkileri tek tek değerlendirmeye ve faili meçhul olayların üzerindeki karanlığı kaldırmaya devam edeceğiz. Aradan kaç yıl geçerse geçsin hiçbir dosyayı unutmayacak, hiçbir faili meçhulün peşini bırakmayacağız."

Elçin XALIDBEYLİ*
Suriye'nin gelecekteki dış politikasının temel özelliklerinden biri "taraf seçmek" değil, farklı güç merkezleri arasında manevra yapabilme yeteneğini korumaktır... Bu nedenle, şu anda bu durum Türkiye'nin ekonomik alanda mevcut konumunu korumasına, Rusya'nın ise askeri-stratejik alanda fırsat yaratmasına olanak sağlamaktadır...
Suriye çevresindeki siyasi ve güvenlik mimarisi yeniden şekillenmeye başladı. Aynı zamanda, bu ülkenin gelecekteki jeoekonomik ve jeopolitik yönelimleriyle ilgili önemli süreçler paralel olarak gelişiyor. Dolayısıyla, bir yandan Türkiye, resmi Şam ile ekonomik ilişkilerini genişleterek Suriye'nin yeniden yapılanma sürecinde özel sektörünün rolünü artırmaya çalışıyor. Öte yandan Rusya, bu ülkedeki askeri varlığını sürdürerek Ortadoğu'daki jeostratejik dayanaklarından birini kaybetmemeye çalışıyor.
Ayrıca, bu iki çelişkili yönün paralel gelişmesinin, Suriye'nin Türkiye ve Rusya ile ilişkilerinde yeni bir jeopolitik dengenin oluştuğunu gösterdiğini de belirtmek gerekir. Türkiye, Suriye ekonomik alanında yaklaşık 40 şirketle ve toplamda yaklaşık 200 katılımcıyla temsil edilmek istiyor. Bu, resmi Ankara'nın Suriye ile işbirliğine sadece siyasi-diplomatik düzeyde değil, aynı zamanda belirli jeoekonomik projeler prizmasından da yaklaştığını göstermektedir.
Türkiye'nin Suriye politikasında ekonomik araçların giderek daha önemli bir rol oynamaya başladığı anlaşılmaktadır. Resmi Ankara'nın temel amacı sadece Türk ürünlerinin Suriye pazarına girişi değil. Türk şirketlerinin Suriye'deki üretim süreçlerine katılımı, karşılıklı yatırımların artırılması ve teknoloji alışverişinin gerçekleştirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bu da iki devletin iş yapılarının üçüncü ülkelerin pazarlarına ortak girişine yönelik uzun vadeli bir stratejinin zaten oluşturulmakta olduğunu göstermektedir.

Aslında bu yaklaşım, Suriye'nin yeniden inşası sürecinde Türkiye'ye çok ciddi bir jeo-ekonomik avantaj sağlayabilir. Uzun süreli bir savaştan çıkan ve büyük altyapı, sanayi ve sosyal projelere ihtiyaç duyan Suriye, Türk şirketleri için geniş pazar fırsatları yaratmaktadır. Dahası, coğrafi yakınlık, lojistik kapasite ve Türkiye'nin bölgesel ticaret ağları, bu süreçte resmi Ankara'nın rekabet avantajını daha da artırmaktadır.
Ancak Suriye çevresinde yaşanan süreç jeo-ekonomik rekabetle sınırlı değil. Rusya'nın bu ülkede hâlâ askeri varlığını sürdürmesi, Kremlin'in Suriye'yi Ortadoğu'daki jeostratejik sisteminden tamamen çıkarmayı amaçlamadığını gösteriyor. Çünkü resmi Şam ile Kremlin arasında varılan anlaşmaya göre, Rusya'nın bu ülkedeki askeri üsleri belirli statü değişiklikleriyle faaliyetlerine devam edecek.
Ancak bu konu, son birkaç yıldır Rus-Suriye ilişkilerindeki en önemli anlaşmazlık noktalarından biri haline geldi. Çünkü Rusya'nın bu üsleri kaybetmesi, Kremlin'in Akdeniz ve genel olarak Orta Doğu'daki askeri yeteneklerini ciddi şekilde zayıflatabilir. Dolayısıyla, eski SSCB döneminde Tartus'ta kurulan deniz üssü, Rusya'nın Akdeniz'e erişiminin ana dayanaklarından biridir. Rusya'nın 2015 yılında Suriye'deki askeri operasyonlara katılmasıyla birlikte, Khmeimim hava üssünün de bu sisteme dahil edilmesi, Kremlin'in bölgedeki askeri yeteneklerini daha da genişletti.
Elbette, bu askeri üslerin Rusya için önemi Suriye topraklarıyla sınırlı değil. Bu üsler, Rusya'nın Orta Doğu'daki askeri-lojistik kapasitesinin korunması ve Afrika'daki Rus operasyonlarının ikmal edilmesi için önemli bir alan sağlıyor. Bu nedenle, Rusya'nın Suriye'deki askeri altyapısı Kremlin için hem pratik hem de jeopolitik öneme sahip.

Buradaki en ilginç noktalardan biri, yeni Suriye hükümetinin Rusya'nın ülkedeki askeri varlığını tamamen ortadan kaldırma seçeneğini tercih etmemiş olmasıdır. Eğer resmi Şam, Kremlin'in bölgedeki rolünü tamamen istenmeyen bir durum olarak görseydi, Rus askeri üslerinin kapatılması konusunda daha sert bir tutum sergileyebilirdi. Ancak resmi Şam bunun yerine Kremlin ile diyaloğu sürdürmeyi tercih etti.
Burada vurgulanması gereken nokta, yeni Suriye lideri Ahmed el-Şara'nın Ekim 2025 ve Ocak 2026'da Moskova'ya yapacağı ziyaretlerin de bu bağlamda büyük önem taşımasıdır. Çünkü kendisinin Rusya'nın Suriye ve bölgede istikrarın sağlanmasında "tarihi bir rol" oynadığı yönündeki açıklaması, resmi Şam'ın Kremlin ile ilişkilerinde tüm köprüleri yakmayı amaçlamadığını göstermektedir. Başka bir deyişle, resmi Şam, Türkiye ile ekonomik işbirliğini derinleştirirken Rusya'yı oyundan tamamen dışlamamaya çalışmaktadır.
Başka bir deyişle, resmi Şam bir yandan Türkiye'nin ekonomik kalkınma ve yeniden yapılanma için sunduğu muazzam fırsatlardan yararlanırken, diğer yandan da bir anlamda dengeleyici bir unsur olarak Rusya'nın askeri-siyasi kaynaklarını elinde tutmayı tercih ediyor. Bu yaklaşım, Suriye'nin dış politikasında çok yönlü bir ilişki modelinin şekillendiğini gösteriyor. Sonuç olarak, Türkiye Suriye'nin ekonomik ve ticari geleceğinde daha büyük bir rol kazanmaya çalışırken, Rusya da bu ülkede askeri-stratejik varlığını sürdürmeye çalışıyor.
Bu bağlamda, Türkiye ve Rusya'nın Suriye'deki etkisi aynı yönde değil, tamamen farklı alanlarda güçlenmektedir. Aynı zamanda, Rus askeri üslerinin Suriye'deki varlığı, Kremlin için ABD ve İsrail ile bölgesel rekabeti açısından da büyük önem taşımaktadır. Çünkü Rus askeri güçlerinin Orta Doğu'nun merkezinde yer alması, Kremlin'e bu bölgedeki süreçleri izleme ve siyasi ve diplomatik manevra kabiliyetini koruma fırsatı vermektedir.
Tüm bunlara paralel olarak, Türkiye, Suriye'nin yeniden inşası sürecinde şirketlerini, sermayesini, teknolojisini ve lojistik kapasitesini ön plana çıkarıyor. Bu süreç sürdürülebilir hale gelirse, Türkiye uzun vadeli ve geniş ölçekli bir şekilde Suriye'nin ekonomik yapısına entegre olabilir. Sonuç olarak, Türkiye ekonomik alanda, Rusya ise askeri-stratejik alanda konumunu koruma fırsatı elde edecektir. Ancak resmi Şam, şu anda bu iki güç merkezi arasında ilkeli bir seçim yapmak yerine, kapasitelerini paralel olarak kullanmayı tercih ediyor. Bu durum, Türk-Rus çatışmasını daha tehlikeli bir aşamaya da taşıyabilir.
Görünen o ki, Suriye'nin gelecekteki dış politikasının temel özelliklerinden biri "taraf seçmek" değil, farklı güç merkezleri arasında manevra yapabilme yeteneğini korumaktır. Bu bağlamda, Suriye, çeşitli güçlerin çıkarlarının keskin bir şekilde kesiştiği Ortadoğu'da önemli bir jeopolitik alan haline gelmek üzeredir. Bu nedenle, Suriye'nin gelecekteki jeopolitik kaderi büyük ölçüde bu karmaşık durumda dengeyi nasıl koruyabileceğine bağlı olacaktır.

*Siyaset uzmanı,
"Yeni Musavat" Medya Grubu
Kaynak: Yazıda geçen ifadeler yazarınınkişisel görüşleridir. //musavat.com/

BIST 100, dünkü işlemleri yüzde 2,10 kayıpla 14 bin 334 puandan tamamladı. A1 Capital analizinde, göstergelerin büyük bölümündeki negatif görünüm nedeniyle kısa vadede temkinli seyrin öne çıktığı değerlendirilirken, 14 bin 200 seviyesinin altına inilmesi halinde 14 bin 50 puana kadar geri çekilme görülebileceği belirtildi.
Analizde, BIST 100 endeksinin teknik görünümüne ilişkin değerlendirmesinde, endeksin dünkü işlem gününe 37,29 puan azalışla 14 bin 604 seviyesinden başladığını ve günü yüzde 2,10 kayıpla 14 bin 334 seviyesinden tamamladığını belirtti. Endeks gün içinde 14 bin 282 ile 14 bin 662 puan arasında hareket etti.
Borsa İstanbul'da toplam işlem hacmi 253,8 milyar lira olurken, 16 şirket günü yükselişle, 84 şirket ise düşüşle tamamladı. En fazla yükselen sektörler finansal kiralama-faktoring ve bilişim olurken, iletişim, turizm ve taş-toprak sektörleri en fazla gerileyen sektörler arasında yer aldı.
Endekse puan bazında en yüksek pozitif katkıyı Destek Faktoring, Odine Teknoloji ve Tüpraş sağlarken, Aselsan, Katılımevim ve Astor Enerji en yüksek negatif etkiyi oluşturdu.
A1 Capital analizinde, MACD göstergesinin yukarı yönlü sinyal üretmesinin pozitif görünümün sınırlı da olsa korunduğuna işaret ettiği ifade edildi. Buna karşın Stokastik, RSI, MFI ve Momentum göstergelerindeki aşağı yönlü seyir, kısa vadede alım iştahı, para akışı ve momentumun zayıfladığına işaret etti.
Geri çekilmelerin sürmesi halinde 14 bin 200 seviyesi kısa vadede kritik destek olarak öne çıkarken, bu seviyenin altına inilmesi durumunda 14 bin 50 seviyesine doğru güç kaybı yaşanabileceği değerlendirildi.
Öte yandan yeni güne tepki alımlarıyla başlanması ve alımların gün boyunca korunması halinde 14 bin 450 seviyesinin üzerinde kalıcılık sağlanmasının önem taşıdığı belirtildi.
Hibya Haber AjansıKaynak: RSS

Zumradkhan KHATAMOVA
 
Böylesine zorlu bir dönemde Orta Asya'ya gelen İngilizler arasında Alexander Burns özel bir yere sahiptir. Tarihte daha çok gezgin ve kaşif olarak bilinmesine rağmen, faaliyetleri bundan çok daha geniş kapsamlıydı. İngiliz hükümeti ve Doğu Hindistan Şirketi'nin hizmetinde olan Burns, seyahatleri sırasında coğrafi, siyasi ve stratejik bilgiler topladı: haritalar yaptı, rotaları inceledi, çeşitli belgeler topladı ve bölgedeki siyasi durumu özetledi.
 
Alexander Burns'ün Kokand Hanlığı hakkındaki bilgileri Özbek tarih yazımında tamamen bilinmeyen bir şey değildir. 1 Şubat 1838'de Kabil'den Hindistan Genel Valisi Sekreterine gönderdiği rapor, M. Mirmaksudov tarafından Özbekçeye çevrilmiş ve Ş. Kuldoshev'in çalışmasının ekinde yer almaktadır. Bununla birlikte, Burns'ün Kokand Hanlığı hakkında yeterince ayrıntılı bilgi toplamasını, kaynaklarını ve gezgin, diplomat ve istihbarat subayının faaliyetleri arasındaki bağlantıyı incelemek önemlidir.
 
Dikkat çekici bir nokta var: Burns Kokand'ı ziyaret etmedi. Buna rağmen, İngiliz hükümetine Hanlığın siyasi, ekonomik, coğrafi ve sosyal yönleriyle ilgili önemli bilgiler sağladı.
 
Peki , Kokand'a hiç ayak basmamış olan Burns bu bilgileri nereden edindi? Sıradan bir turist miydi yoksa Orta Asya'daki İngiliz çıkarları için bilgi toplayan bir casus muydu? Belki de bu iki kavram, onun çalışmalarında birbirinden çok uzak değildir. Bu soruların cevaplarını aramak, Kokand hakkında bıraktığı kısa ama son derece ilginç bilgilere farklı bir bakış açısıyla bakmamızı sağlar.
 
Burns'ün hikayesi haritaları olmadan düşünülemez. Çünkü sıradan bir gezgin veya tüccar gördüğü şehirlerin, doğanın ve insanların anılarını yazabilir. Ancak yolları ölçmek, mesafeleri işaretlemek, bölgeleri haritalamak, dağları ve nehirleri not etmek ve bu materyali profesyonel bir haritacıya teslim etmek, sıradan bir gezginin işinden tamamen farklıdır.
 
Burns, Avrupa'ya döndüğünde, Asya'nın çeşitli bölgelerinde dokuz yıl süren araştırmaları sonucunda hazırladığı el yazması haritaları, gözlemleri ve belgeleri John Arrowsmith'e teslim ettiğini yazıyor. Arrowsmith ise bu materyallere dayanarak Orta Asya ve İndus Nehri bölgesini kapsayan büyük bir harita hazırladı.
 
Burada açıkça görülüyor ki, harita sadece coğrafi bir gösterimden ibaret değildir. Hangi yolun nereden geçtiğini, varış noktalarına olan mesafeleri, dağların ve geçitlerin konumunu, nehirlerin ve vadilerin özelliklerini gösterir. 19. yüzyılda bu tür bilgiler tüccarlar, diplomatlar ve askerler için eşit derecede değerliydi. Özellikle Avrupa ülkeleri tarafından henüz tam olarak keşfedilmemiş Orta Asya gibi bir bölgede, doğru bir harita büyük stratejik öneme sahipti.
 
Rusya'nın Hindistan'ın güvenliğini sağlamak amacıyla bölgeye yayılması, İngilizlerin Orta Asya'ya olan ilgisini artırmıştı. Bu nedenle coğrafi, siyasi ve stratejik bilgiler yakından iç içe geçmişti ve Alexander Burns'ün seyahatleri sadece merak değil, sistematik bilgi toplama gibi karmaşık amaçlara hizmet ediyordu.
 
Burns'ün 1834'te Londra'da yayımlanan üç ciltlik "Buhara Seyahatnamesi", Kokand Hanlığı'na adanmış "Kokand Üzerine Notlar" başlıklı bir bölüm içermektedir. Kokand'ı doğrudan ziyaret etmemiş olsa da, özellikle Yarkand ve Türkistan arasındaki önemli bir yol olarak ticaret ve iletişim yolları bağlamında ondan bahsetmektedir. Burns, Kokand'ı Babür'ün ata krallığı olarak adlandırır, Yuz klanı tarafından yönetildiğini, hükümdarın Babür'ün soyundan geldiğini iddia ettiğini, topraklarının Buhara'dan daha küçük olduğunu ve siyasi gücünün azaldığını yazar. Ayrıca hanlığın başlıca ürününün ipek olduğunu da belirtir.
 
Şehirler konusunda Burns, Kokand'ı başkent, "açık şehir" ve Buhara ile kıyaslanabilecek en büyük merkezlerden biri olarak tanımlar. Margilan eski bir başkent, Andijan ise en önemli şehirlerden biri olarak listelenmiştir. Kokand Hanı'nın Rusya ve Konstantinopolis ile ilişkiler sürdürdüğünü, ancak Yarkand yöneticilerine karşı dostane davranmadığını yazar.
 
Burns bu bilgileri tesadüfen toplamadı. 16 yaşından beri Doğu Hindistan Şirketi için çalışıyor, Farsça ve Hintçe öğreniyor ve 1822'den beri tercümanlık yapıyordu. 1829'da Bombay hükümetine İndus Nehri boyunca bir araştırma ve keşif seferi önerdi. 1831'de Lahor'a at teslim etme göreviyle İndus Vadisi'ni keşfetti ve Afganistan ile Hindu Kush'tan Buhara'ya seyahat etti. Bu geziler, 1834 tarihli eserinin temelini oluşturdu.
 
İkinci aşamada, 1836-1838 yılları arasında , Burns özel bir misyon elçisi olarak Afganistan'a geri döndü ve siyasi süreçler, Rus eylemleri ve Kokand Hanlığı hakkında raporlar gönderdi (örneğin, 1 Şubat 1838 tarihli Kabil Raporu). 1841'deki Kabil ayaklanmasında öldürüldü.
 
O dönemde Buhara, farklı bölgelerden gelen tüccarlar ve kervanlar aracılığıyla önemli bir bilgi alışveriş merkeziydi. Burns, Buhara'daki yerel tüccarlardan ve aracı kişilerden Kokand hakkında bilgi topladı. 1838 tarihli raporunda "güvenilir kişilerden" bilgi aldığını, bunu analiz ettiğini ve Rusların Kokand'a girişi, hanlığın direnişi ve bölgenin stratejik önemi konusunda İngiliz hükümetine tavsiyelerde bulunduğunu yazması, çalışmalarında casusluk unsurlarının açıkça görüldüğünü göstermektedir.
 
Kokand'ın Rusya ve İstanbul ile ilişkileri ve Yarkand yöneticileri hakkındaki bilgiler, basit bir turistik ilgi alanının ötesinde, bölgedeki siyasi güç dengesini anlamak için de önemliydi. Casusluk çalışmalarında, Burns için yolun kendisi bir bilgi kaynağıydı: kervan yolları, iktidardaki yöneticiler, güvenli güzergahlar ve pazardaki ürünler onun için değerliydi. Çünkü bir casusun en önemli silahı bilgiydi ve Burns Orta Asya'da tam da bu amaçla çalışıyordu.
 
Burns, "Buhara Seyahatnamesi"nin girişinde şöyle yazıyor: Avrupa'ya döndüğünde, dokuz yıllık araştırmanın sonucu olarak hazırladığı el yazması haritaları, boyuna kesit çizimlerini, gözlemleri ve diğer orijinal belgeleri John Arrowsmith'e teslim etti. Bu materyaller temelinde hazırlanan büyük ve mükemmel harita, dünyanın bu bölgesinin coğrafyasının incelenmesinde yeni bilimsel fikirler doğuran en güncel ve güvenilir coğrafi verileri içermektedir. Bay Arrowsmith ayrıca bu haritayı kendi masrafları, riski ve sorumluluğuyla gravür olarak yayınladığını da belirtti.
 
Burns'ün "topladığım diğer orijinal belgeler" başlıklı giriş bölümü, sadece gördüklerini kaydetmekle kalmayıp, bilinçli olarak bilgi ve belge topladığını göstermektedir. Kokand Hanlığı topraklarını ziyaret etmemiş olmasına rağmen, kitabına bu bölgeyle ilgili bilgiler eklemiştir. Ancak bu, Kokand üzerine bağımsız bir çalışma veya doğrudan bir seyahat izlenimi değil, yazarın Yarkand ve Orta Asya yolları hakkındaki düşünceleri arasında yaptığı kısa bir nottur. Orijinal metinden yapılan çeviri şu şekildedir:   “Bu yollardan ilki, eski Fergana olan Kokand'dan geçer ve karın eriyip sel baskınlarına neden olduğu üç yaz ayı dışında her zaman geçilebilir durumdadır. Bu yolda yolcunun nefes almakta zorlandığı iki yer vardır. Sürgündeki Hoca ve Kokand Özbekleriyle yaşanan huzursuzluk, son yıllarda bu yolu kervanlara kapatmıştır. Ancak, Yarkand ile Türkistan arasındaki en iyi iletişim yoludur. Pamir ovası ve Oxus vadisi üzerinden, Badahşan ve Belh'ten geçen yol ise çok daha dolambaçlı ve kullanımı daha zordur.”
 
Buhara'nın ticaretinden bahsederken bu iki yönü de açıklamıştım. Bu nedenle burada Babür'ün ata toprakları olan Kokand'a kısaca değinmek yeterlidir. Kokand, Babür'den geldiğini iddia eden Yuz boyundan bir Özbek hanı tarafından yönetilmektedir. Buhara'dan çok daha küçük bir bölgedir ve gücü şu anda azalmaktadır. Kokand ipeğiyle ünlüdür.
 
Ülkenin başkenti, Sir Nehri üzerinde yer alan açık bir şehir olan Kokand'dır. Buhara'nın yaklaşık yarısı büyüklüğünde olup bölgenin en büyük şehridir. Eski başkent Margilan'dı. Ancak Andijan da çok daha popüler bir şehirdir. Yarkand Çinlileri, batıdan gelen tüm yerel halkı "Indijani" olarak adlandırır.
 
Kokand halkı sarık yerine şapka takar. Kokand Hanı Rusya ve İstanbul ile ilişkilerini sürdürür, ancak Yarkand yöneticilerine karşı dostane bir tavır sergilemez.” [1.236-237-p.].
 
Burns, sıradan bir turist gibi gördüğü şehirleri veya manzaraları anlatmakla yetinmez. Kokand'a giden yolların hangi mevsimde açık olduğunu, eriyen karlar nedeniyle nerede sel olduğunu, kervanların hareketini engelleyen engelleri ve Yarkand ile Türkistan arasında en uygun güzergahın hangisi olduğunu not eder . Ardından Kokand toprakları, gücü, başkenti, Margilan ve Andican gibi şehirleri, ipeği ve Rusya ile İstanbul ile ilişkileri hakkında bilgi verir. Bütün bunlar basit seyahat günlüklerinden çok daha ciddi bilgilerdir ve yollar, mesafeler, şehirler, siyasi güçler ve dış ilişkiler hakkındaki bu tür bilgiler o dönemde istihbarat için çok değerliydi.
 
Alexander Burns'ün 1 Şubat 1838'de Kabil'den Hindistan Genel Valisi Sekreterine gönderdiği rapor ve Kokand Hanlığı hakkındaki bilgi toplama çalışmaları, casusluk faaliyetlerine tanıklık etmektedir. Raporun ikinci paragrafında Burns şu bilgileri vermiştir: " Buhara'nın doğusundaki Kokand Hanlığı'na doğru, Rusya'nın başka bir yönde yaptığı saldırılarla ilgili çeşitli güvenilir kaynaklardan bilgi toplamayı başardım. Rusya'nın Kokand Hanlığı ile ticaretini başarılı bir şekilde kurma yönünde benzer planları var ve Rusya, Asya'nın bu uzak bölgesinde ilk bakışta görünen olaylardan daha ciddi sonuçlarla karşı karşıya kalabilir."
 
Bu paragraf, Burns'ün "güvenilir kişilerden" kasıtlı olarak bilgi topladığını belirterek istihbarat çalışmalarını açıkça ortaya koymaktadır. Bu bilgileri basit bir turistik izlenim olarak değil, bölgedeki Rus eylemlerini belirlemek ve İngiltere'nin stratejik çıkarlarını ilerletmek için siyasi bir rapor olarak sunmuştur.
 
Raporda, Rusya'nın Kokand yakınlarında inşa ettiği kaleler, asker sayısı, su kuyuları, tahıl rezervleri, Kazak nüfusunun yerleşimi ve 12 bölge çevresinde kurduğu nüfuz hakkında ayrıntılı bilgiler yer almaktadır. Bu bilgiler, sınır ve askeri gücü değerlendirmek için kullanılmıştır. Burns ayrıca Muhammed Ali Han'ın iktidara yükselişini, Buhara ile ilişkilerini ve Rusya'nın dış politika pozisyonunu incelemiş ve Kokand'ı stratejik bir nokta olarak görmüştür.
 
Kokand'ı Kaşgar, Yorkent, Hotan, Keşmir ve Ladakh'a giden yollarla ilişkilendirdi ve burayı Rus ve İngiliz çıkarlarının çatıştığı siyasi ve ticari bir merkez olarak tanımladı. Raporlar doğrudan Hindistan Genel Valisi'nin Sekreterine gönderiliyordu ve modern araştırmalar, çalışmalarının istihbarat toplama faaliyetlerini de içerdiğini göstermektedir.
 
Bu nedenle Burns, yalnızca bir turist veya diplomat olarak değerlendirilemez; coğrafi araştırmalar ve ticari çıkarlarının yanı sıra, hedefli istihbarat bilgisi toplama da onun çalışmalarında önemli bir rol oynamıştır. Kokand'ı ziyaret etmemiş olmasına rağmen, bilgi toplaması ve bunu hükümete iletmesi, çalışmalarının en ilgi çekici yönlerinden biridir.
 
Zumradkhan KHATAMOVA,
Doçent Doktor, Tarih Bilimleri Doktoru, CAMU Uluslararası Tıp Üniversitesi
 
Referanslar:
1.                  Burnes, A. (1834). Buhara Seyahatleri . Cilt 2. Londra: John Murray. — “ 

Yeni çalışma, antik Mısır boyalarında birden fazla hayvandan tutkal ile susam ve moringa gibi bitki ürünlerinin kullanıldığını ortaya koydu.
Devamı burada: Antik Mısır Boyası Sanılandan Çok Daha Karmaşıkmış Arkeofili.

Danimarka'da bulunan Viking Çağı'na ait bir kadın mezarında, broşlarla birlikte 1.300 yıllık elbisenin kalıntıları ortaya çıkarıldı.
Devamı burada: Bir Viking Kadınının Mezarında Elbise Parçaları Bulundu Arkeofili.

Bugüne kadar birçok dinozor fosilinin midesinde çok sayıda taş bulundu. Peki dinozorlar bu taşları neden yutmuş olabilir?
Devamı burada: Dinozorların Midesinde Neden Taşlar Bulunuyor? Arkeofili.

Bugünün Akdeniz diyeti zeytinyağına, sebzeye ve balığa dayanıyor ama antik çağda insanlar çoğunlukla ekmek yiyordu.
Devamı burada: Antik Çağın Akdeniz Diyeti Aslında Ekmeğe Dayanıyordu Arkeofili.